سال نو مبارک

امیدوارم زیباترین گل ها زیرپایتان؛

قشنگ ترین چشم ها بدرقه ی راهتان؛

دل انگیز ترین لبخند ها بر لبانتان

و بالاترین دست ها نگهبانتان باشد.

پیشاپیش عید باستانی نوروز مبارک

روابط عمومي و خرد جمعي

فرانسيس گالتون،‌ دانشمند انگليسي متخصص آمار و وراثت، كه نظريه‌اي داده بود مبني بر اين كه كمال انساني، وراثتي است و اندك افرادي واجد شرايط لازم براي حفظ سلامت جامعه هستند، در پاييز سال 1906، در جشنواره‌ي محلي دام‌ و ماكيان غرب انگلستان در پليموث شركت كرد. طبق سنت، در اين جشنواره، در كنار جشن‌ها و شادي‌ها، اهالي منطقه گاوها، گوسفندان، مرغ‌ها، اسب‌ها و دام‌هاي ديگر خود را به نمايش مي‌گذاشتند و به‌ بهترين‌ها جايزه‌ مي‌دادند.

همان طور كه گالتون در بخش‌هاي مختلف جشنواره قدم مي‌زد، به يك مسابقه‌ي حدس وزن رسيد. گاو نر درشتي را به نمايش گذاشته بودند، و مردم صف كشيده بودند تا وزن گاو را حدس بزنند. مسابقه از اين قرار بود كه هركس شش پني مي‌داد و برگه‌اي شماره خورده مي‌گرفت كه در آن، بعد از نام و نشاني‌اش، تخمين خودش را از وزن گاو حدس مي‌زد، و قرار بود به بهترين تخمين‌ها، جايزه‌ بدهند.

هشتصد نفر در اين مسابقه شركت، و بختشان را امتحان كردند. خيلي از آن‌ها كشاورز يا قصاب‌هايي بودند كه به‌طور طبيعي، متخصص اين كار به‌نظر مي‌رسيدند و قاعدتاً بايد به‌خوبي وزن گاو را تخمين مي‌زدند، اما وقتي نتيجه‌ را اعلام كردند، افراد خيلي كمي توانسته بودند تخميني نزديك به وزن واقعي گاو بزنند و اتفاقاً بيشتر اين افراد، تخصص خاصي در دامداري نداشتند و احتمالاً حدسشان تصادفي نزديك به واقعيت درآمده بود، اما هيچ كس نتوانسته بود وزن دقيق گاو را تعيين كند.

گالتون علاقه‌مند شد تا ببيند ميانگين وزن‌هاي تخميني اين هشتصد نفر چه اندازه‌اي بوده است، و مي‌خواست با اين محاسبه، ثابت كند كه «همه» اغلب موارد در اشتباهند. بنابراين، سراغ برگزاركننده‌هاي مسابقه رفت و فرم‌هاي شركت در مسابقه را از آن‌ها قرض گرفت. 13 فرم را به‌علت ناخوانا بودن كنار گذاشت، و تخمين ثبت شده در 787 برگه‌ي ديگر را روي نمودار برد و ميانگين آن را محاسبه كرد. اين ميانگين، به‌طور كمّي، «خرد جمعي» يا «هوش جمعي» مردم پليموث را مشخص مي‌كرد. يعني اگر اين هشتصد نفر در يك نفر تجميع مي‌شدند، تخمين آن يك نفر، اين عدد مي‌بود.

حدس گالتون اين بود كه تخمين ميانگين شركت‌كنندگان، بايد بسيار با وزن واقعي گاو فاصله داشته باشد،‌ چرا كه فقط چند نفر توانسته بودند وزني نزديك به وزن گاو را ثبت كنند و تعداد زيادي، وزن‌هايي بسيار دور از واقعيت را پيشنهاد كرده بودند.

اما گالتون در اشتباه بود. «خرد جمعي» حدس زده بود كه وزن گاو، بايد 1.197 پوند باشد، و وزن واقعي گاو، 1.198 پوند بود. به عبارت ديگر، حدس كلي جمعيت، دقيقاً درست بود.

نتيجه‌اي كه مي‌شود از اين آزمايش گرفت، اين است كه در شرايط مناسب، جوامع به‌شكلي خارق‌العاده باهوشند، و هوش جامعه از هوش باهوش‌ترين افراد جامعه بيشتر است، و حتي اگر بيشتر افراد عضو جامعه، از هوش بالايي برخوردار نباشند، تصميم كلي آن جامعه، خردمندانه خواهد بود.

اين هوش يا خرد جمعي، در زمينه‌هاي مختلفي فعال است. خرد جمعي است كه باعث مي‌شود موتور جستجوي گوگل، از ميان ميليون‌ها صفحه، همان صفحه‌اي را پيدا كند كه حاوي مطلب مورد نظر ما است. خرد جمعي خطا نمي‌كند، اما افراد ــ حتي باهوش‌ترين و عالم‌ترين آن‌ها ــ خطا مي‌كنند.

روابط عمومي در هر سازماني به عنوان مشاور در امر مديريت بايد ضمن شناسايي و طبقه بندي دقيق مخاطبان خود از نيروي عظيم خرد جمعي به عنوان موتور محركه ي سازمان استفاده كند، وبراي اين مهم بايد هميشه به ياد داشت باشد كه:

1. هميشه اودرست نمي گويد، ديگران هم مي توانند نظرات صائب تري داشته باشند؛

2. ديگران هم مي توانند فهم درستي از مسائل داشته باشند؛

3. نبايد تصور كند كه هميشه فقط راهي كه سازمان مي گويد درست است؛

4. مخاطباني كه نظرشان با سازمان موافق نيست، دشمن سازمان نيستند؛

5. برا حل يك مسئله، راه حل سازمان تنها راه حل نيست؛

6. ديگران هم حق دارند به طور منطقي با نظرات سازمان مخالفت كنند.

روابط عمومي مي توند با بهره گيري ازويژگي هاي خرد جمعي و بكار بستن درست آنها ، نسبت به هدايت افكار عمومي در جهت رشد و تعالي سازمان؛ نقشي بي بديل ايفا كند.

ارتباطات و شبکه های اجتماعی

در عصر فرا اطلاعات نقش شبکه های اجتماعی از دید هیچکس پوشیده نیست. جامعه مانند شبکه ای از مقررات و نقش هاست که در آن ها برخی از افراد به لحاظ قدرت و کنترل عمومی با توجه به ابزارهایی که در اختیار دارند نسبت به دیگران از موقغیت برتری برخوردار می باشند.

با توجه به همین برتری ها، سلسله مراتب اجتماعی خاصی در جامعه شکل می گیرد که عبارتند از: گروه کوچک سرآمد های صاحب قدرت، گروه های وسیع طبقه ی متوسط و انبوه عظیم عامه ی مردم.

در بسیاری از کشورهای جهان سوم و حتی کشورهای در حال گذار؛ در کنار این گروه ها برخی گروه های خارجی نیز وجود دارند که از جهت سلسله مراتب نسبت به سرآمدان صاحب قدرت نیز مقام ممتازتری دارند و قادرند تصمیم ها، معیار ها، ارزش ها و استراتژی های خود را به دیگران تحمیل کنند.

در چنین شرایطی قشرهای پایین تر جامعه با گروه ممتاز به شکلی ناخواسته و غیر ارادی همراه می شوند و از برداشت های اجتماعی، ارزش ها و شیوه های رفتاری آنها تقلید می کنند.

با توجه به اقتضائات عصر حاضر؛ شبکه های اجتماعی نظر به خصوصیت ها و ویژگی های خاص ارتباطی خود، نقش تعیین کننده ای در مناسبات اجتماعی ، ارزش ها و شیوه های رفتاری داشته و دارند.

با توجه به این شرایط هنر یک ارتباط دان ماهر در این است که چگونه از مهارت های ارتباطی خود استفاده کرده و آن ها را شکل دهد تا کمتر دچار مشکل شود.

البته به این نکته نیز باید توجه داشته باشیم که مشکلات ارتباطی اغلب از نا آگاهی انسان ها سرچشمه می گیرد و این مشکل در هر جامعه ای اعم از باز یا بسته شکل خاص خود را پیدا می کند.

تبریک یک انتصاب و بیان چند نکته!

با انتصاب رئیس مرکز اطلاع رسانی و روابط عمومی وزارت آموزش و پرورش پس از وقفه ای تقریبا" یک ماهه،و نظربه حساسیت های وزیر محترم آموزش و پرورش نسبت به بحث روابط عمومی امیدواریم که از این پس شاهد ساماندهی اوضاع این حوزه باشیم و این خلاء و وقفه ی ایجاد شده- همانگونه که قبلا" نیز به آن اشاره کرده بودم - به بهترین شکل برطرف گردد.

بنده نیز به عنوان یک عضو سابق شورای اطلاع رسانی این وزارتخانه، ضمن تبریک انتصاب مهندس فرهادی؛ با بیان چند نکته ی مهم درخصوص روابط عمومی؛ برای ایشان آرزوی توفیق دارم .

• مدیریت درروابط عمومی با دیگر جایگاه هاي مديريتي، متفاوت است و توجه به این مهم می تواند فعالیت در این حوزه را تسهیل بخشد.
• در روابط عمومی اهداف به صورت معناداری با اهداف سازمان متفاوت است . هرچند که فعالیت روابط عمومی در راستای تحقق اهداف سازمانی است ولی راه و شیوه ی عمل کاملا" متفاوت است.
• چگونگی نوشتن برنامه ی عمل در این حوزه؛ مهم و قابل اعتناست .
• با توجه به تغییرات چارت سازمانی، انتخاب مدیران شایسته در حوزه های مختلف، کارگشا خواهد بود.

روابط عمومی و فرهنگ اصلاح الگوی مصرف (بخش پایانی)

در ادامه ی مباحث پیرامون روابط عمومی و نقش آن در اصلاح الگوی مصرف ؛  10 پیشنهاد اجرایی و عملیاتی به عنوان تکمله ی این بحث و حسن ختام آن تقدیم می شود؛ با این امید که مورد قبول و استفاده ی کارگزاران و افسران روابط عمومی قرار گیرد.

پیشنهادهای اجرایی

1. انتخاب یک هفته در سال به عنوان هفته ی صرفه جویی و یا اصلاح الگوی مصرف در کشور.
2. تفکیک پارامترهای فرهنگ مصرف در غرب با فرهنگ مصرف در اسلام در قالب برنامه های تلویزیونی، نمایشگاه های تصویری و ... .
3. مقایسه ی الگوهای مصرف در کشورهای گوناگون جهان و نوع برخورد مردم سایر ملل با پدیده ی اسراف و صرفه جویی.
4. ارزشمند ساختن فرهنگ مصرف بهتر به جای مصرف بیشتر به همراه آموزش تکنیک های استفاده ی حد اکثری از امکانات موجود.
5. الزام کارمندان برای ارائه ی یک طرح عملی از کاهش مصرف در سازمان یا محل کار خود و سعی در عمل نمودن به آن.
6. شناسایی سرمایه ها و امکانات راکد در سطح سازمان ها، نهادها و شرکت های مختلف جهت بکارگیری مجدد و مؤثر از آنها.
7. تقسیم بندی کالاها و خدمات بر مبنای ضروری، لوکس، جانشین و ... و تلاش جهت آموزش رفتار مناسب با هر کالا و خدمات توسط شهروندان.
8. تشکیل ستاد تذکرات مردمی در مورد اسراف ها و مصارف نابجای دستگاه های گوناگون.
9. تقویت انگیزه های دینی و معنوی به عنوان قوی ترین و مؤثرترین عامل انگیزه بخشی در صرفه جویی و اصلاح الگوی مصرف.
10. ایجاد فضای پرسشگری از مدیران در رده های گوناگون در مورد چگونگی تحقق اصلاح الگوی مصرف در سطح سازمان ها.
    
    

روابط عمومی و فرهنگ اصلاح الگوی مصرف (بخش دوم)

• وظایف روابط عمومی دراصلاح الگوی مصرف

1) شناخت مؤلفه های اصلاح الگوی مصرف :
مصرف : بهره برداری و استفاده از امکانات موجود به قصد برطرف کردن نیاز ها.
اصلاح : تصحیح، بازنگری، پالایش، زدودن معایب و افزودن راه کارهای جدید.
الگو : استاندارد و نرم تعریف شده بر اساس معیار ها و شاخص ها.
2) آموزش فرهنگ درست مصرف کردن:

1-2) استفاده از نقش بی بدیل رسانه ها.

2-2) استفاده از ظرفیت های آموزش و پرورش.

3-2) استفاده از مجامع و تریبون های عمومی.

4-2) استفاده از نقش و جایگاه ویژه زنان در خانواده.

5-2) استفاده از ظرفیت ناوگان حمل و نقل شهری.

3) اطلاع رسانی به موقع و هدایت افکار جامعه :

1-3) آشنا ساختن مخاطبان خاص هر سازمان با عواقب و پیامدهای اسراف در زمینه ی فعالیت های همان سازمان.

2-3) تهیه ی بروشور های مناسب برای مخاطبان و کارکنان در جهت آموزش درست مصرف متناسب با فعالیت ها.

3-3) ارائه آمار و اطلاعات روزامد در مورد میزان مصرف و درصد اسراف در حوزه ی کاری.

4) شناسایی و شناساندن راه های مصرف بهتر:

1-4) اولویت بندی فعالیت ها.

2-4) کسب اطلاعات در خصوص موارد اسراف.
3-4) بررسی راه های تعدیل یا حذف اسراف.
4-4) تدوین شاخص ها و استاندارد های مصرف.
5-4) شناسایی و تعیین راه کارهای عملی مصرف بهینه.
5) ارائه ی الگوی صحیح مصرف :
1-5) سیاسی
1-1-5) داخلی: بازنگری و اصلاح قوانین
2-1-5) خارجی: اتخاذ مواضع خردمندانه در مقابل سایر ملل
2-5) دفاعی
1-2-5) طراحی و ساخت ادوات نظامی
2-2-5) مصرف بهینه ادوات نظامی
3-2-5) بازنگری شیوه های آموزش و تربیت نیروی انسانی
3-5) اقتصادی
1-3-5) هدفمند کردن یارانه ها
2-3-5) اصلاح قیمت حامل های انرژی
3-3-5) بازنگری در شیوه های تولید
4-3-5) حمایت از مکانیزه نمودن طرح های اقتصادی
5-3-5) گسترش دولت الکترونیک
4-5) علمی
1-4-5) تولید علم در حوزه انرژی های تجدید نشدنی
2-4-5) تشکیل اتاق های فکر
3-4-5) بهینه هزینه نمودن اعتبارات پژوهشی
5-5) فرهنگی
1-5-5) استفاده از توان نخبگان حوزه و دانشگاه
2-5-5) غافل نشدن از توان فوق العاده رسانه ها
3-5-5) نهادینه نمودن فرهنگ تشویق
6) استفاده ی مناسب از ظرفیت نظام پیشنهادها:
7) نهادینه کردن رفتار صرفه جویی :
1-7) نأمین اعتبارات خاص.
2-7) استفاده از الگوهای جذاب.
3-7) توصیه به شعائردینی.
4-7) بسیج کردن تمام امکانات کشور.
5-7) ایجاد بسترهای قانونی.
... ادامه دارد

روابط عمومی و فرهنگ اصلاح الگوی مصرف (بخش اول)

اصلاح الگوی مصرف که به معنی نهادینه کردن روش صحیح استفاده از منابع کشور است، سبب ارتقای شاخص های زندگی و کاهش هزینه ها شده و زمینه ای برای گسترش عدالت است. اصلاح الگوی مصرف نیازمند فرهنگ سازی پایدار است و این خود نیازمند راه کار هایی است تا همه ی افراد جامعه، الزام رفتارهای اصلاح مصرف را احساس کنند و به تدریج این اصلاح ؛ نهادینه شده و به یک رفتار پایدار و نهایتاً به یک فرهنگ در تمامی عرصه ها ی مصرف تبدیل شود.

• نگاه اجمالی به الگوی مصرف از منظر قرآن
  - جایگاه و اهمیت کسب و کار حلال
   - نه اسراف، نه خست
  - لزوم رعایت اعتدال در زندگی
  - لزوم صرفه جویی و قناعت

• 
  
  آثار اسراف از نگاه معصومین
  الف) زوال نعمت : هرکه ریخت و پاش و اسراف کند نعمت از دستش می رود.“1“ امام موسی کاظم (ع)
  ب) نابود کننده فراوانی : اسراف فراوانی را از بین می برد.“2“ علی (ع)
  ج) اندک شدن برکت : اسراف کم شدن برکت را به همراه دارد. ”3“ امام صادق (ع)
  د) عدم ستایش و ترحم به او: اسراف را کنار بگذار که بخشش اسراف گر مورد ستایش قرار نمی گیرد و اگر فقیر شود مورد ترحم واقع نمی شود.“4“ علی (ع)
  
  
  

• 
  
  عوامل اسراف
  1) عامل اخلاقی
  1-1) ضعف ایمان
  2-1) پیروی از هوای نفس
  3-1) کوته نظری
  4-1) ریا
  2) عامل روانی
  1-2) تجمل گرایی و تجمل پرستی
  2-2) الگوهای نادرست رفتاری و کرداری
  
  
  

• 
  
  اسراف و تبذیر یک آفت جهانی
  براساس تازه ترین آمارها و پاره ای برآوردهای کارشناسی در حال حاضر بین 25 تا 30 درصد از کل تولید ناخالص داخلی ایران بدون هیچ سودمندی به صورت ضایعات یا اسراف از گردونه ی ثروت ملی خارج می شود.
  اگرچه کارشناسان و مسؤولان دلایل بسیاری در این که ریشه ی اسراف چیست ارائه می دهند، اما بیش از هر چیز به رفتار دولتمردان و نبود الگوی جامع مصرف تأکید شده است.
  اگر مسؤولان در همه ی امور به صرفه جویی بپردازند و اسراف نکنند، مردم هم بالطبع از آنها الگو می گیرند و در مصرف کردن دقت بیشتری خواهند کرد.
  صرفه جویی به جای وارد شدن در سیاست ها باید به روش ها انتقال یابد و روش های به صرفه به راه کارهای خردمندانه و درست تبدیل شود.
  
  
  

• 
  
  روابط عمومی و شاخص های اصلاح الگوی مصرف
  1) تغییر: خروج از وضعی و قرار گرفتن در وضعی دیگر
  2) تحول : منطبق کردن هر سازمان با آخرین پدیده های روز دنیا
  3) توجه به ابعاد مختلف دولت الکترونیک
  روابط عمومی باید توانایی نگاه جدید و متفاوت به محتوا و هدف برنامه های سازمان را داشته باشد و در آن، نوآوری تجلی پیدا کند.
  روابط عمومی سنتی که خود نگاه جدید به ابزار و امکانات روز دنیا ندارد، هرگز نمی تواند پیشگام در اصلاح الگوی مصرف باشد.پس با روابط عمومی سنتی صرف نمی توان به اصلاح الگوی مصرف رسید.( ادامه دارد)
  
  
  

----------------------

1- بحار/327/87

2- غررالحکم/235

3- وسائل/10/261

4- بحار/50/293