روابط عمومي الكترونيك و لزوم تغييرات متناسب

در پي تغييرات سريع و بي وقفه ي عصرحاضر؛ تغيير مفاهيم و كاربرد آنها نيز گريز ناپذير است.
امروزه سرعت یكی از مهم ترین عناصر مؤثر در پیشرفت شتاب آور فن آوری در موج سوم محسوب می شود. در این دوره پردازش اطلاعات شتابی بی نهایت به خود گرفته است كه از پیامدهای آن می توان به رفع مشكلات مخاطب در كوتاه كردن دسترسی به محصولات و خدمات اشاره كرد.
در گذر این تحولات شگرف “روابط عمومی” به عنوان حلقه ي واسط بين نهادها و سازمان ها با جامعه، همچنین عامل پیوند دهنده فرهنگ ها، سنن، آرا و نظرات جوامع و عنصر اصلی ارتباط ملت ها، نبض تپنده ي ذهنیت جهانی محسوب می شود.
بايد بدانيم كه مشتركان در جامعه ي اطلاعاتی برای دریافت اطلاعات منتظر نوشتن اعلامیه یا گزارش روابط عمومی نخواهند ماند. لذا باید با تغییر در ماموریت این حوزه، اهداف جدیدی به آن اضافه كرد، در غیر این صورت روابط عمومی به دستگاه های صرفاً اداری یا دبیرخانه برای با مخاطبان تبدیل می شود.

● الزام به ایجاد روابط عمومی برپايه ي اطلاعات:
ضرورت اطلاعات در دنیای امروز به ما كمك می كند كه روابط عمومی نوین را یك “روابط عمومی اطلاع مدار” بنامیم. در دنیایی كه همه ي جوانب آن به سرعت رنگ كهنگی به خود می گیرد و با اطلاعات تازه تر،همه چیز، هر لحظه نو می شود، روابط عمومی باید از حالت سنتی خود خارج شده و ضرورت های زمانه ای را كه در آن قرار دارد، درك كند.
در عرصه ي رقابت جهان امروز انتظارات شهروندان در مورد خدمات، محصولات و نحوه ي كیفیت و ارائه ي آن به طور روز افزون در حال تغییر است و در اين راستا سازمان ها نیز باید بتوانند پاسخ گوی این نیازها باشند و روابط عمومي الكترونيك مي تواند بهترين شيوه و ابزار براي اين منظور باشد.
نظر به تغییر مفاهيم با توجه به تحولات گريز ناپذير در حوزه های اطلاع رساني، پاسخگویی، مسئولیت پذیری، شفاف سازی و …؛ مفهوم كار و كاركنان نیز به فراخور حال دستخوش تغيير مي گردد.
رسانه ، محیط سازمانی و مخاطبان روابط عمومی با گسترش روز افزون پدیده هایی چون روزنامه نگاری الكترونیك و دولت الكترونیك و در نهایت ظهور جامعه ي اطلاعاتی، تحولات شگرفی را به خود می بیند و در همین حال نقش روابط عمومی در حل مسائل ارتباطی مخاطب ( كاربر ) و سازمان در برخورد با فن آوری های نوین ارتباطی اهمیت بسیاری می یابد و در این صورت چاره ای نیست جز شناخت درست فرصت ها و چالش های فضای سایبر و حركت به سوی روابط عمومی الكترونیك.

● تغییر ساختارهای سازمانی در روابط عمومی الكترونیك
با پیاده سازی روابط عمومی الكترونیك، ساختارهای سازمانی در روابط عمومی تغییر یافته و به صورت كاملاً‌ مسطح در می آیند، مرزها و واحدهای سازمانی كمرنگ تر شده و تمام فعالیت های سازمانی به صورت افقی انجام می گیرد.
در چنين ساختاري، كارمندان روابط عمومی نیاز به حضور فیزیكی در محل سازمان ندارند. آنها شركا اطلاعاتی سازمان خود بوده و به همین جهت نیز دارای قدرت هستند. از طرفی این كاركنان به صورت مستمر در حال یادگیری و آموزش خواهند بود و خلاقیت و نو آوری به مهم ترین وظایف آنها مبدل می شود.
نكته ي قابل توجه اين كه در كشورهایی نظیر كشور ما كه فرایندهای اداری مبتنی بر كاغذ هستند، حركت در جهت دولت الكترونیك مستلزم مهندسی مجدد فرایندهای اداری است. در این زمینه مسأله ي فرهنگ سازی نیز از اهمیت زیادی برخوردار است، لذا یكی از اهرم های قوی؛ آموزش های همگانی در خصوص اهمیت، مزایا و نحوه ي استفاده از این مجموعه امكانات است.

● ويژگي هاي روابط عمومی الكترونیك

• انجام فعاليت ها از راه دور؛
• ایجاد تعادل بیشتر بین كار و زندگی ؛
• كاهش هزینه ها و افزایش نرخ بهره وری كاركنان ؛
• الزام به پاسخگویی به صورت آن لاين ( در اين سيستم هيچ كاربري بدون پاسخ نخواهد ماند) ؛
• پیش بینی نیازهای تعریف نشده ي مخاطب ؛
• كاهش چشمگير فساد اداری ؛
• برقراي ارتباط دوسويه ؛
• بهبود ارتباطات برون سازمانی و بین سازمانی با مردم ؛
• افزایش شناخت عمومی مردم درباره ي سازمان ؛
• افزایش خلاقیت و نو آوری در كاركنان ؛
• جایگزینی خودكار نفرات در زمان های غیبت ؛
• سیستم كارتابل الكترونیكی مدیران و انجام وظایف، كنترل و امضا از راه دور؛
• ایجاد فرم های تبادل اطلاعات جهت همكاری با دانش پژوهان برای پیوند دانش روز با سازمان ؛
• ارائه ي مطالب و دوره های آموزش عمومی برای پرسنل و مراجعان سازمان ؛
• پیگیری خودكار امور محوله و گزارش های خودكار ؛
• راه اندازی سیستم امتیاز دهی مراجعان به واحدها و پرسنل سازمان به منظور تحلیل كیفیت ارائه ي خدمات .

● منابع

وب سايت مركز آموزش مؤسسه ي همشهري؛ يكشنبه 4 اسفند 1387

مقاله " روابط عمومي و مديريت اعتبار در سازمان ها " ؛ مردوخي؛ اسفند 88؛dlermardokhi

سايت اطلاع رساني عصر پويا

مجله اينترنتي فصل نو؛ سال چهارم؛ شماره 53؛ آبان 88

 

روابط عمومي و يك شكاف ديجيتالي ( بخش پاياني )

 در دوبخش گذشته عرض كردم كه باز كردن كانال هاي ارتباطي ميان سازمان و مخاطبان يكي از مأموريت هاي اساسي روابط عمومي است و روابط عمومي آن لاين در حقيقت همان روابط عمومي سنتي است اما با ابزارها و فرصت هاي بيشتر و محدوديت هاي كمتر كه شكل فعاليت ها را نيز دستخوش تغييراتي متناسب با همين شرايط كرده است.

در اين بخش به برخي از اين لبزارها به اختصار مي پردازم:

1) مطبوعات
روزنامه ها كه تا پيش از اين، تنها به صورت چاپي و كاغذي منتشر مي شدند؛ با گسترش فضاي وب در دو بخش دچار تحول عمده شدند: اول تولد روزنامه نگاري آن لاين و دوم ايجاد محتواي جديد و دسيع براي روزنامه هاي چاپي . كه تشريح ويژگي هاي هر يك در اين مختصر نمي گنجد.

2) وبلاگ ها
يكي از حوزه هاي نوپا اما تخصصي در روابط عمومي امروز، وبلاگ نويسي است.برنامه هاي وبلاگ نويسي در روابط عمومي زماني با موفقيت روبرو مي شود كه پيش شرط هاي آن، يعني : ( تثبيت نقش روابط عمومي در سازمان؛ تعيين اهداف و پيام ها؛ مشخص كردن نياز و علايق مخاطبان؛ تدوين استراتژي اطلاع رساني به همراه يك برنامه ي عملياتي و زمان بندي شده ) فراهم و تكميل شده باشد.

3) ويكي ها
ويكي ها وب سايت هايي هستند كه ايجاد محتواي آن ها از طريق مشاركت بازديد كنندگان و مخاطبان آنها صورت مي گيرد. اين گونه وب سايت ها و پايگاه ها متعلق به هيچ گروه و فردي نيستند و همه از مزاياي آن بهره برده و در توليد محتوا و حك و ويرايش آن و همچنين افزودن بر غناي آن مشاركت دارند.

روابط عمومي هر سازماني مي تواند از اين امكان براي ارتباط مطلوب تر با مخاطبان و مشتريان خود بهره ببرد.

4) پادكست ها
پادكست پديده اي نوين و ابزاري عالي براي روابط عمومي ها است كه مي توانند روابط عمومي خلاقي را طراحي كرده و با افزودن صدا بر متن و تصوير در حوزه ي اطلاع رساني، برضريب نفوذ خود در مخاطب افزوده و حتي از اين طريق آمار مخاطبان خود را به شكلي دقيق رصد كنند.

5) شبكه هاي اجتماعي
شبكه ي اجتماعي، يك وب سايت اجتماعي است كه كاربران مي توانند علاقه مندي ها، افكار و فعاليت هاي خودشان را در قالب متن، عكس، صوت و يا فيلم با ديگران به اشتراك مي گذارند . استفاده از اين فرصت براي روابط عمومي مي تواند ارتباط مخاطبان خاص را گسترش داده و باعث تعميق اين ارتباطات گردد.

6) مجلات الكترونيكي و آنلاين
با استفاده از مجلات آنلاين و الكترونيك مي توان علاوه بر كمك به حفظ محيط زيست؛ هزينه هاي طراحي، چاپ، كاغذ و .... تا حد بسيار زيادي پايين مي آيد؛ دسترسي آن بسيار ساده تر و امكان ويرايش آن در هر لحظه و با توجه به بازخوردهاي موجود فراهم است و .... .

نكته ي قابل ذكر آن كه اين تنها بخشي از فعاليت هاي تغيير شكل يافته روابط عمومي آنلاين است كه به آن پرداخته شد. ان شاءالله اگر توفيقي حاصل شد در آينده به هر يك از اين مباحث به تفصيل خواهم پرداخت.

روابط عمومي و يك شكاف ديجيتالي ( بخش دوم)

روابط عمومی آنلاین

روابط عمومی آنلاین عبارت است از انجام فعاليت ها به وسيله ي ابزارها و فرصت های بیشتر که  با توجه به شرايط و محدوديت هاي  حال حاضر در دسترس است. به عنوان مثال ما هم اکنون می توانیم با هر کسی در جهان با اتصال به اینترنت ارتباط مستقيم، بي واسطه و در لحظه داشته باشيم. ما می توانیم محصولات و خدمات خود را در جوامع اطراف معرفي كرده و حسن نیت خود را افزایش دهيم.

با این حال ، آنچه كه حائز اهميت است اين است كه پيامي كه در اين فضا منتقل مي شو بتواند احساس اعتماد را در مخاطب برانگيزد؛ چرا كه پیام ، خوب یا بد ، به سرعت در اينترنت گسترش مي يابد وما دیگر امكان اصلاح آن را به سهولت نداريم.

پس بايد در اين عرصه، حوزه هاي مختلفي را كه تحت پوشش روابط عمومي آنلاین قرارمي گيرد، شناخت. من هم سعي خواهم كرد ضمن معرفي اين حوزه ها در بخش پاياني، درمورد چگونگي استفاده اززمینه های مختلف آن وچگونگي انجام بي خطر اين كار و پر کردن شکاف بین آنلاین و آفلاین در روابط عمومی بحث كنم.

نكته ي قابل ذكر در اين ميان، مطالعه و آشنايي با قوانین جدید روابط عمومی برای همه است . صرف نظر از اینکه ما كارگزار روابط عمومی، پزشک و يا بنیانگذار يا مدير يك  شرکت يا سازمان باشيم . آشنايي با اين قوانين و آگاهي نسبت به آن به نفع همه است . چرا كه در این فضا، بازار رقابتی سختي وجود دارد و ما نيز نیازمند استفاده از اهرم هاي اين فضا هستيم.

حوزه هايي که روابط عمومي آنلاین را پوشش می دهند عبارتند از :

" مطبوعات؛ وبلاگ ها؛ ويكي ها؛ پيام انجمن، پادكست ها؛ شبكه هاي اجتماعي و مجلات آنلاين/خبرنامه ها" كه در بخش پاياني به اختصار به تشريح هر يك خواهم پرداخت.

مشكل عمده‌ روابط عمومي، نبود برنامه خاص در سازمان‌هاست

مشكل عمده‌ ي روابط عمومي‌ها در سازمان‌ها، نبود برنامه خاصي براي كار روابط عمومي است كه اين امر ناشي از مشكل مديران بالادست و نبود اعتقاد چندان آنها به بحث روابط عمومي است.
مشكل ديگر، برخي مديران روابط عمومي هستند كه از دانش تخصصي كافي در حوزه ي روابط عمومي برخوردار نبوده و جهت و شأن فعاليت هاي روابط عمومي را تا حد بسيار نازلي پايين مي آورند.

اين بخشي از گفتگوي بنده با خبرنگار اجتماعي خبرگزاري فارس هستش كه مي تونيد متن كامل اين گفتگو رو اينجا مطالعه كنين.

روابط عمومي و يك شكاف ديجيتالي ( بخش اول )

يكي از اساسي ترين مأموريت هاي روابط عمومي، باز كردن كانال هاي ارتباطي ميان سازمان و ذينفعان مختلف آن اعم از سرمايه گذاراران، جامعه، كاركنان، دولت و يا كاربران مي باشد.

با نگاه به تعارف متفاوتي كه از روابط عمومي شده است، مي توان گفت كه روابط عمومي شامل:

• بررسي نگرش عمومي و نظرات؛
• فرمولاسيون و اجراي روش هاي سازمان و سياست هاي مربوط به ارتباط با مردم؛
• هماهنگي برنامه هاي ارتباطي؛
• توسعه و گسترش رابطه ي دوستانه و حسن نيت از طريق فرآيندهاي ارتباطي؛
• پرورش رابطه ي مثبت بين سازمان و مخاطبان؛ مي شود.

اگر بتوانيم در جهت نيل به اهداف روابط عمومي به موارد فوق دست يابيم، مي توانيم اميدوار باشيم كه شرايطمان براي جلب نظر مخاطبان روز به روز بهتر خواهد شد. چرا كه روابط عمومي به همان اندازه كه به عنوان يك علم و دانش مطرح است، به همان ميزان نيز به آن به عنوان يك فن و هنر نگريسته مي شود.

از سوي ديگر بايد توجه داشته باشيم ؛ همان طور كه زمان در حال تغيير و گذر است، در شرايط عصر حاضر روابط عمومي نيز دستخوش تغييرات عمده اي شده است و دامنه ي اين تغييرات روز به روز بيشتر و بيشتر مي شود و بحث روابط عمومي آن لاين و چالش هاي آن، ناشي از همين تغييرات است؛ كه در پست بعدي به آن خواهم پرداخت.

روابط عمومي و برنامه ريزي

برنامه ريزي

برنامه‌ریزی یكی از وظایف اصلی مدیریت در هر حرفه ای است. برنامه‌ها موتور حركت از وضع موجود به وضع مطلوب و مورد نظر است.
برنامه ریزی عبارت از یک سلسله عملیات منظم، سیستماتیک و مرتبط با یکدیگر بوده که به منظور دستیابی به یکسری اهداف معین و مشخص توسط یک نهاد، سازمان و یا دولت برای یک مدت معین انجام می گیرد.

برنامه ريزي استرات‍ژيك

براي كمك به سازمانها، براي تدوين يك چشم انداز و تعيين جايگاه خود و مسير حركت درآينده، تدوين برنامه استراتژيك لازم است. فرآيند برنامه ريزي استراتژيك يك پيام مهم و اثرگذار دارد و آن اين است:

”تنها چيزي كه براي شروع نياز داريم يك روياست، رويايي كه بتواند ما را در بهتر از گذشته بودن ياري دهد. تنها چيزي كه بايد در وجودمان داشته باشيم باور است، باوري كه تضمين كند رويايمان به واقعيت خواهد رسيد. تنها چيزي كه بايد انجام دهيم عمل است و زمان همين حال است.“
برنامه ریزی عملیاتی:

برنامه ریزی عملیاتی عبارت از چگونگی تعیین اهداف و تبدیل این اهداف به صورت عملیات و پیش بینی روش های اجرای آن می باشد.

اصول تعیین اهداف در برنامه ریزی عملیاتی:

1- مطالعه شده باشند.

2- صراحت داشته باشند.

3- محاسبه شده باشند(کمی)

4- مدت انجام آن معین باشد.

5- هزینه های انجام آن معین باشد.

6- واقع گرا باشند.

7- با اهداف کلی و بلند مدت سازمان هماهنگ باشد.
8- با سایر اهداف هماهنگ باشند.

9- متضمن راه حل های عملی باشند.

10- به ماموریت سازمان توجه کامل داشته باشد.
11- توالی و استمرار داشته باشد.

12- متناسب با قدرت اجرایی موجود باشد.

13- با نظر مجریان شکل گرفته شده باشد.

14- قابل نظارت، ارزیابی و کنترل باشد.

روابط عمومي و برنامه ريزي

امروزه شرایط به گونه‌ای شكل گرفته است كه تمام تلاش برنامه‌ریزان در این جهت ساماندهی می‌شود كه آینده از هم اكنون شكل بگیرد و بتوانیم هر چه بیشتر خود را از رویدادهای غیرمنتظره برهانیم و گسترش شبكه‌های اطلاع‌رسانی و پیچیده شدن روابط اجتماعی و انسانی، روابط عمومی‌ها را بیش از پیش ملزم به تدوین برنامه‌ای همراه با تحقیق و مطالعه كرده است.

یك برنامه روابط‌عمومی موثر باید مبتنی بر هدف‌های روشن و دقیق باشد چرا كه شناخت مخاطب، انتخاب شیوه مناسب ارتباطی، روابط عمومي را به تشخیص درست از نیاز و هدف مشتری یا مخاطب رهنمون مي سازد.

فرآيند برنامه ريزي با شناخت وضعيت موجود شروع، و با تعيين اهد اف و تبين راهكار هاي دسترسي به آن اهداف ادامه مي يابد.

يكي از وظايف خطير روابط عمومي در هر سازمان داشتن شناخت علمي از تشكيلات ، عملكرد و اهداف سا زمان و آشنايي با نقاط قوت و ضعف آن است . برنامه روابط عمومي مي بايست به گونه اي تدوين گردد كه اين شناخت ، همه جانبه و موثر به مخاطبان مجموعه منتقل گردد ، از جمله مديران ، كاركنان و گروه هاي درون سازمان و مخاطبين خارج از سازمان مانند قانونگذاران ، دولت و سرمايه گذاران ، شخصيت هاي سياسي موثر ، دانشجويان و نوآوران ، وسايل ارتباط جمعي ، سردبيران ، و خبرنگاران و .... كه به نحوي با سازمان در ارتباط هستند .

روابط عمومي وظيفه دارد چون آينه درخواست و توقع مخاطبين را به مديران سازمان و عملكرد و نقاط برجسته ي فعاليت ها را به بيرون از سازمان منعكس نمايد . لذا در تعريف اهداف برنامه ي خود در تابعيت از سياست ها و برنامه هاي كلان سازمان قرار

منابع:
1- آیت اللهی، رضا(1380)، اصول برنامه ریزی، سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور، تهران.

2- آهنگران، محمداسماعیل(1382)، اصول و مبانی برنامه ریزی استراتژیک، موسسه فزهنگی انتشاراتی زهد، تهران.

3- سازمان مدیریت و برنامه ریزی(1383)، مطالعات آمایش سرزمین، دفتر آمایش و توسعه پایدار، تهران.

4- سازمان مدیریت و برنامه ریزی(1383)، قانون برنامه چهارم توسعه، معاونت امور اداری، مالی و منابع انسانی، تهران.

5- شکوهی، علیرضا و محمد نثاری(1381)، برنامه ریزی استراتژیک: راهنمای کاربردی ایجاد و توسعه، انتشارات بیست، اصفهان.

6- مجتهدزاده، غلامحسین(1368)، مقدمه ای بر اصول و مبانی برنامه ریزی منطقه ای، انتشارات دفتر آموزش ضمن خدمت وزارت آموزش و پرورش، تهران.

7- مجلس شورای اسلامی(1384)، پیشنهاد روشی برای بودجه ریزی عملیاتی، مرکز پژوهش مجلس، تهران.

روابط عمومي و فرهنگ سازي

در تعريف فرهنگ، تعابير فراواني وجود دارد. انسان شناسان كلاسيك، فرهنگ را در يك معناي وسيع، معادل (سبك زندگي) تعريف مي كنند؛ ولي جامعه شناسان، فرهنگ را مجموعه اي از انديشه ها و ارزش ها مي دانند.(2) در جاي ديگري، فرهنگ مشخص كننده باورداشت ها، مسلك ها و اسطوره ها، يعني صور ذهني دسته جمعي يك اجتماع كه به تعبيري، عوامل روحي و رواني آن جامعه مي باشد، تعريف شده است.(3) به بيان ديگر، فرهنگ، عناصر زيادي را در سطوح مختلف از جمله: عقايد، عواطف، ارزش ها، هدف ها، كردارها، تمايلات و اندوخته ها را در برمي گيرد.(4)

در جاي ديگر آمده است كه فرهنگ، مجموعه اي است از فضايل و هنرها و آداب و دانش ها و معارف و كليه نيروهاي اخلاقي و روحي كه بشر را از حالت بدوي و ابتدايي خارج ساخته و به سوي كمال معنوي سوق مي دهد.(5)

(ادوارد تايلر)، مردم شناس انگليسي، در سال 1871 ميلادي در كتاب فرهنگ ابتدايي، فرهنگ را كليتي در هم بافته شامل: دانش، هنر، اخلاق، قانون، آداب و رسوم و هرگونه قابليت و عادت كه به وسيله انسان، به عنوان عضوي از جامعه، كسب شده است، مي داند.(6)

از مجموع اين تعاريف، مي توان اين گونه استنباط و استخراج كرد كه: (فرهنگ، مجموعه دانش ها، بينش ها، نگرش ها، منش ها و ارزش هاي يك ملت) محسوب مي شود.

بي گمان با شتاب تحولات در حوزه فناوري در عصر ارتباطات، فرهنگ نيز دستخوش تحول شده و اين روند تا سرحد تضاد با فرهنگ هاي سنتي پيش خواهد رفت. كسي به يقين نمي داند در آينده چه اتفاق مي افتد. اما بي ترديد بسياري چيزي را جست وجو خواهند كرد كه خود آن را نابود كرده اند و آن اصالت و هويتي است كه ريشه در تمايز ميان آداب، رسوم، سنن، عقايد و در يك كلام فرهنگ جوامع مختلف و... دارد؛ چرا كه همه ي ارزش و اعتبار ميراث فرهنگ بشري نتيجه ي تنوع انديشه ها و فرهنگ هاي گوناگون بوده است و برخورد و پيوند آنها با يكديگر و در عصر ما با گسترش و نفوذ روزافزون و شگفت انگيز وسايل ارتباط جمعي كم كم جهان به طرف كلي سازي و يكنواختي زيان بخشي سوق داده مي شود. (7)

 از اين رو فرهنگ سازی در سازمان به عنوان يكي ازنقش ها و كاركردهاي روابط عمومي با توجه به آن چه در پي مي آيد از اهميت وي‍ژه اي برخورداراست:

1- هدف فرهنگ سازی این است که احساس هویت را در اعضای سازمان تقویت کند به طوری که درآنان نسبت به باورها و ارزشها تعهد ایجاد کند.

2- ارزش ها موجب تقویت و ثبات هرچه بیشتر سازمان می شوند و افراد تازه وارد را با علت وجود فعالیت و رویدادهای سازمان آشنا می کنند.

3- قدرت فرهنگ ، بیانگر یا نشان دهنده توافقی است که بین اعضای یک سازمان و ارزش های خاص آن وجود دارد.

  با توجه به اين نكات برای عملی کردن نقش فرهنگ سازی:

1- ارزش آفرینی از طریق تضعیف ویژگی های نامطلوب و تقویت ارزش های فرهنگی مطلوب.

2-تغییر فرهنگ سازمانی از طریق شناساندن آن به کارکنان سازمان.

3-داشتن نقش قهرمان فرهنگی در سازمان برای الگو برداری دیگران.

4- ایجاد انسجام فرهنگی میان کارکنان به شکلی که همه دارای یک فرهنگ مشترک و قوی شوند.

5- ایجاد موج های فرهنگی جدید و به تعبیری ایجاد خلاقیت در فرهنگ سازمان.

6- نهادینه کردن فرهنگ سازمان از طریق اجرای درست سیاست ها و برنامه های سازمان.

مي  تواند مفيد ومؤثر باشد.

 پي نوشت:

 

1ـ حـجه الاسلام والمسلمين محمد مهدى ماندگار, كارشناس ارشد علوم سياسى از موسسه آموزش عالى باقرالعلوم(عليه السّلام).
2 ـ برگرفته از: مسعود چلبى, جامعه شناسى نظم, ص 54.
3 ـ مـوريـس دوورژه, جـامـعه شـناسى سياسى, ترجمه دكتر ابوالفضل قاضى, (تهران: دانشگاه تهران, 1367), ص 160.
4 ـ محمدتقى جعفرى, فرهنگ پيرو و فرهنگ پيشرو, ص 22.
5 ـ رضا ثـقفى, (مفاهيم فرهنگ در ادبيات فارسى), مجله فرهنگ و زندگى, شماره 1, سال 1348, ص 25.
6 - Milton Singer "Culture internasional Encyclopedia of social sciencesvol, 3, 1996,P,527.

7- ولي الله جوكار(نقش مديريت در فرهنگ سازي سازماني)، مجله تدبير، شماره 164، دي ماه 84